6 Şubat 2023’te yaşanan ve “asrın felaketi” olarak nitelendirilen depremlerin üzerinden üç yıl geçti. Depremden etkilenen 11 ilde başlatılan yeniden inşa çalışmaları kapsamında hastaneler, kalıcı konutlar, köy evleri, okullar ve iş yerlerinin büyük bölümü tamamlandı.
Yetkililer, özellikle ilk aylarda başlatılan hızlı inşa süreciyle birçok kritik tesisin kısa sürede hizmete alındığını belirtti.
45 günde hastane ve konutlar yapıldı
Depremin hemen ardından başlatılan acil projeler kapsamında Hatay’ın Defne ilçesinde 400 yataklı hastane 45 gün içinde tamamlanarak hizmete açıldı. Gaziantep’in Nurdağı ilçesinde ise kalıcı deprem konutları yine 45 gün gibi kısa sürede hak sahiplerine teslim edilmeye başlandı.
Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman ve Malatya başta olmak üzere depremden etkilenen illerde eş zamanlı olarak hastane, okul, köy evi ve toplu konut projeleri hayata geçirildi.
“Yıkılandan daha fazla konut üretildi”
Resmî verilere göre birçok ilde, yıkılan konut sayısından daha fazla konut üretildi.
- Kahramanmaraş’ta hak sahipliği sayısının yaklaşık 10 bin üzerinde konut inşa edildi
- Hatay’da bu sayı 40 binin üzerine çıktı
- Diğer illerde de benzer bir tablo oluştu
Fazla üretilen konutların sosyal konut modeliyle, düşük peşinat ve uzun vadeli ödeme planlarıyla vatandaşlara sunulacağı bildirildi. Aynı uygulamanın iş yerleri ve ofisler için de geçerli olacağı ifade edildi.
Konteyner kentler kademeli kaldırılacak
Deprem bölgesinde konteyner kentlerde yaşam süren vatandaşların önemli bölümünün kiracı ya da hak sahipliği bulunmayan kişilerden oluştuğu belirtiliyor. Bazı ailelerin ise çocukların eğitim sürecini gerekçe göstererek geçici barınma alanlarında kalmayı tercih ettiği kaydedildi.
Valilikler, zorlayıcı uygulamalardan kaçınılarak vatandaşların kademeli şekilde kalıcı konutlara taşınmasının planlandığını, konteyner kentlerin ise 2026 yazı itibarıyla kaldırılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Kentsel dönüşüm vurgusu
Uzmanlar ve yerel yöneticiler, kalıcı konutların tamamlanmasının ardından önceliğin kentsel dönüşüme verilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Özellikle eski ve riskli mahallelerde planlı yapılaşmanın hızlandırılması gerektiği belirtiliyor.
Toplanan kaynakların yine aynı şehirlerde kullanılması ve mahalle bazlı dönüşüm projelerinin artırılması çağrısı yapılıyor.
Sahada çalışmalar sürüyor
Bakanlık ekipleri ve yerel yönetimlerin bölgede aktif olarak çalışmaları sürdürdüğü, kamu eliyle yürütülen projelerin büyük bölümünün yıl sonuna kadar tamamlanmasının hedeflendiği bildirildi.
Deprem bölgesinde yeniden inşa sürecinin, konut teslimlerinin ardından da uzun vadeli şehircilik ve dönüşüm projeleriyle devam etmesi bekleniyor.
